Dünya GPU Kıtlığı Yaşarken Türkiye Bedava GPU Dağıtacak

Yakın zamanda önemli gördüğüm şu başlıklara değinmiştim:  Google kendi TPU’larını müşterilerine yetiştiremiyor, sunucu belleği fiyatı bir yılda ikiye katlanıyor, Nvidia’nın yatırım yaptığı her girişim aslında ona geri ödeme yapıyor. Küresel tablo net: compute kıt, pahalı ve az sayıda oyuncunun elinde. Tam bu ortamda Türkiye’den ters yönde bir haber geldi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, “Herkes İçin GPU Programı”nı duyurdu ,  girişimlerin, KOBİ’lerin ve araştırmacıların yapay zeka modeli eğitmek için ihtiyaç duyduğu işlem gücüne kredi yoluyla erişmesini sağlayacak bir mekanizma. Bu, 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nın bir parçası ve Siber Güvenlik Başkanlığı’yla birlikte yürütülecek.

Program Ne Vaat Ediyor?

Yapay zeka modeli eğitmek veya çalıştırmak için gereken GPU kapasitesi, “GPU-saat” kredileri üzerinden kullandırılacak. İlk çağrı 6 ay içinde açılacak. İlk aşamada en az 5 akredite yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalanacak ve araştırmacılara, girişimlere, KOBİ’lere yılda en az 2 milyon GPU-saat kredi tahsis edilecek , bu rakamın 2028 sonuna kadar yılda en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması hedefleniyor.

Altyapı tarafı da dikkat çekici: program, TÜBİTAK ULAKBİM’in TRUBA’sı (Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı) dahil ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapısını ve Ulusal Hesaplama Portföyü’ndeki kapasiteyi tek çatı altında birleştirecek. Ayrıca kamu projelerinde artık ayrı ayrı donanım almak yerine bu ortak kapasitenin kullanılması teşvik edilecek , yani devlet kendi iç talebini de aynı havuzdan karşılamayı planlıyor.

Anlamı Nedir?

Bu haberi tek başına okursanız sıradan bir kamu destek programı gibi görünebilir. Ama bu ayki tabloya oturtunca farklı bir anlam kazanıyor. Google kendi TPU’larını müşteri geri çevirecek kadar kıt bulurken, Nvidia’nın yatırım yaptığı her girişimin harcamasının %70’i compute’a giderken, sunucu belleği fiyatları 2026’nın dört çeyreğinde %80’in üzerinde artarken Türk devleri “biz kendi girişimcilerimize GPU’yu ucuzlatacağız” demiş oluyor. Bu, küresel akıntıya karşı yüzmek değil, küresel akıntının yarattığı boşluğu görüp oraya bir köprü kurmak.

Rakamlar mütevazı, bunu abartmamak lazım: 2 milyon GPU-saat, büyük bir öncü model laboratuvarının bir haftalık tüketiminin bile altında kalabilir. Ama hedef kitle de farklı , bu program büyük dil modeli eğitmeye çalışan biri için değil, kendi ürününü ince ayar (fine-tuning) yapan, küçük ölçekli çıkarım (inference) çalıştıran, prototip test eden bir girişim veya araştırmacı için tasarlanmış. O ölçekte, sıfır maliyetli veya düşük maliyetli GPU-saat, nakit ömrünü (runway) uzatan gerçek bir kaynak.

Bunun Türk Kurucu İçin Anlamı

Eğer bugün compute maliyeti yüzünden büyümenizi yavaşlatıyorsanız veya bir modeli ince ayar yapmayı erteliyorsanız, bu program tam sizin için tasarlanmış bir mekanizma olabilir. İlk çağrı 6 ay içinde açılacağı için şimdiden hazırlık yapmanın maliyeti yok: hangi iş yükünüzün bu krediyle karşılanabileceğini, ne kadar GPU-saate ihtiyaç duyduğunuzu şimdiden hesaplayın, başvuru açıldığında hazır olun.

İkinci nokta daha stratejik. Bu program yerli veri merkezlerini akredite ederek büyütmeyi de hedefliyor , yani sadece talebi değil, yerli arzı da besliyor. Eğer bir veri merkezi, bulut altyapısı veya donanım tedarik zincirinde çalışıyorsanız, akreditasyon sürecini takip etmeye değer; bu, devletin ortak kapasiteye yönelmesiyle büyüyecek bir pazar.

Ne Yapmalı?

Üç şeyi şimdiden yapın. Önce, mevcut compute harcamanızı GPU-saat cinsinden çıkarın , bu programa başvururken ne istediğinizi net bilmeniz, kredi tahsisinde öne çıkmanızı sağlar. Sonra, TRUBA ve Ulusal Hesaplama Portföyü’nün mevcut erişim koşullarını şimdiden araştırın; program resmen başlamadan bu altyapıya aşina olmak, ilk çağrıda hız kazandırır. Son olarak, yatırımcı sunumunuzda compute maliyetinizin bir kısmının bu tür kamu kaynaklarıyla karşılanabileceğini belirtin , bu, nakit ömrünüzü uzatan somut bir varsayım olarak sunumunuzu güçlendirir.

Dünya compute’u kıtlaştırırken ülkenin “biz bunu ucuzlatacağız” demesi gözden kaçan bir haber gibi görünebilir. Ama küresel tabloda herkes aynı kıtlıktan şikayet ederken, kimin bu boşluğu fırsata çevirdiğine bakmak daha doğru bir soru.

Levent Kocatürk — Kurucu, ExecBooster Consultancy

30+ yıllık teknoloji ve 20+ yıllık yöneticilik deneyimiyle teknoloji girişimlerine yönetim kapasitesi ve büyüme danışmanlığı sunuyor.

execbooster.com