Google’ın Sekiz Yıllık Çipleri Bile Dinlenmiyor!

Google Cloud’un elinde 8 yıl önce üretilmiş çipler var ve bu çipler hâlâ %100 kapasiteyle çalışıyor. Yeni değil, en eski nesil. Bir teknoloji şirketi için bu normalde paylaşmak istemeyebileceği bir bilgi olurdu , amortismanı dahi bitmiş donanımı emekli edemiyorsunuz demek. Ama Google bunu bir güç göstergesi olarak açıkladı.

Google Cloud’un AI ve altyapıdan sorumlu başkan yardımcısı Amin Vahdat bu ay TPU talebinin arzı o kadar aştığını söyledi ki şirket müşteri geri çevirmek zorunda kalıyor. Yedi ve sekiz yaşındaki TPU nesilleri hala tam kapasitede çalışıyor çünkü kapatacak boş zamanları yok. Aynı hafta ikinci bir haber geldi: AMD, Google’ın 10. nesil TPU tasarımına dahil oluyor , şimdiye kadar bu işi neredeyse tek başına yürüten Broadcom’un ve ikinci tedarikçi MediaTek’in oluşturduğu ekibe üçüncü oyuncu olarak giriyor. Haber duyulur duyulmaz MediaTek hisseleri Tayvan borsasında geriledi.

İki Haber ama Tek Mesaj

Bunları ayrı ayrı okursanız iki farklı hikaye gibi görünür: biri talep, diğeri tedarik zinciri. Yan yana koyunca aynı şeyi söylüyorlar :  Google, TPU işini tek bir tedarikçiye bağlı kalamayacak kadar büyük ve kritik görüyor.

Bunun boyutunu anlamak için geriye gidelim. TPU, Google’ın kendi AI çipi , Nvidia GPU’larına alternatif olarak yıllardır geliştiriliyor. Şimdiye kadar Broadcom, bu çipin tasarımında Google’ın ana ortağıydı. Talep bu kadar patladığında ve Broadcom “tüm siparişleri karşılayamayacağını” kabul ettiğinde, Google yaptığı hamleyi tek yönlü büyütmedi , hem MediaTek’i devreye soktu hem şimdi AMD’yi ekliyor. Analistlere göre AMD’nin buradaki kozu CPU tasarımı, gelişmiş paketleme deneyimi ve x86 işlemciyle AI hızlandırıcıyı tek pakette birleştirme becerisi.

Yani elimizdeki tablo şu: dünyanın en büyük bulut sağlayıcılarından biri, kendi özel çipinde bile tek tedarikçi riskini taşımak istemiyor. Nvidia’nın CUDA ekosistemi etrafında kurulmuş tekel tartışmasına alışığız; burada gördüğümüz, o tekelden kaçmaya çalışan Google’ın kendi alternatifinde de aynı riskten kaçınma refleksi göstermesi.

Bunun Türk Girişimciler İçin Anlamı:

Türkiye’de AI ürünü kuran çoğu girişimci için bu haberler uzak görünebilir , siz çip üretmiyorsunuz, kiralıyorsunuz. Ama tam da bu yüzden mesaj sizi doğrudan ilgilendiriyor: kiraladığınız kapasite, sandığınız kadar garanti değil.

Google gibi bir şirket bile müşteri geri çevirmek zorunda kalıyorsa, sizin AWS, GCP veya Azure üzerinden aldığınız GPU/TPU kapasitesi de aynı kıtlığın bir parçası. Bugün bir bölgede rahatça bulduğunuz kapasite, altı ay sonra aynı fiyata, aynı hızda orada olmayabilir. Bunu bir “altyapı sorunu” gibi arka plana atmayın , yatırımcı sunumunuzda büyüme planınız belirli bir compute maliyeti ve erişilebilirliği varsayımı üzerine kuruluysa, bu varsayımın kırılganlığını siz de görmüş olmalısınız.

İkinci ve daha stratejik nokta: Google’ın yaptığı şey aslında bir ders. Tek tedarikçiye kilitlenmek, büyüdükçe daha pahalıya patlıyor. Ürününüzü tek bir model sağlayıcıya (sadece OpenAI, sadece Anthropic) veya tek bir bulut sağlayıcıya sıkı sıkıya bağlıyorsanız, küçükken bu bir hızlanma avantajı ama büyüdükçe bir pazarlık gücü kaybına dönüşür. Google bunu milyar dolarlık ölçekte yapıyor; siz bunu daha küçük ölçekte, daha erken düşünme lüksüne sahipsiniz.

Bu Durumda Ne Yapmalı?

Üç adımı şimdiden planlayın. Önce, compute maliyetinizi ve kapasite erişiminizi tek bir sağlayıcıya bağlamayın ,  en azından mimarinizi, ikinci bir model veya bulut sağlayıcıya geçişi haftalar değil günler alacak şekilde kurun. Sonra, büyüme projeksiyonunuzda “kapasite bulamama” senaryosunu ayrı bir satır olarak modelleyin; yatırımcıya sadece talep tarafını değil, arz tarafındaki riski de gördüğünüzü gösterin. Son olarak, kapasite rezervasyonu yapabiliyorsanız (committed use indirimleri, önceden ayrılmış kapasite) bunu erken yapın ,  kıtlık büyüdükçe bu rezervasyonların değeri artıyor, tıpkı bugün Broadcom’un yerini almaya çalışan AMD’nin yaptığı gibi.

Sekiz yıllık bir çipin hala tam kapasite çalışması, teknoloji dünyasında nadiren iyi bir haber sayılır. Ama bu sefer öyle ,  çünkü gösterdiği şey eskimiş donanım değil, hiç durmayan bir talep. Sorun kapasitede değil, kimin o kapasiteye ne zaman erişebileceğinde.

Levent Kocatürk — Kurucu, ExecBooster Consultancy

30+ yıllık teknoloji ve 20+ yıllık yöneticilik deneyimiyle teknoloji girişimlerine yönetim kapasitesi ve büyüme danışmanlığı sunuyor.

execbooster.com

Kaynak: Google says TPU demand is outstripping supply — Data Center Dynamics; Google Reportedly Taps AMD For 10th-generation TPU Project — Dataconomy, 17 Ağustos 2026.